Burning the Forgotten: η μνήμη ως κοινός τόπος

Υπάρχουν έργα που δημιουργούνται για να ακουστούν και έργα που δημιουργούνται για να κατοικηθούν. Το "...Of Winter and Past", το νέο άλμπουμ - ουσιαστικά EP - των Burning the Forgotten, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Δεν ζητά από εμάς να παρακολουθήσουμε απλώς μια σειρά από μουσικά κομμάτια, αλλά πολύ περισσότερο, μας καλεί να διασχίσουμε έναν κόσμο όπου ο χειμώνας δεν είναι εποχή, αλλά κατάσταση ύπαρξης, και το παρελθόν δεν είναι ανάμνηση, αλλά ζωντανό κομμάτι της ταυτότητάς μας. 

Σε μια εποχή που η καθημερινότητα επιβάλλει τη λήθη ως τρόπο ζωής, που οι εικόνες διαδέχονται η μία την άλλη με τέτοια ταχύτητα ώστε τίποτα δεν προλαβαίνει να ριζώσει μέσα μας, η επιλογή του Αντώνη Δασκαλάκη να δημιουργήσει ένα concept album γύρω από τη μνήμη μοιάζει σχεδόν αντισυμβατική. Κι όμως, ίσως γι' αυτό να είναι τόσο αναγκαία. Ο χειμώνας και το παρελθόν παρουσιάζονται ως δύο όψεις της ίδιας εμπειρίας. Ο χειμώνας είναι η περίοδος της σιωπής, της περισυλλογής, της δοκιμασίας. Το παρελθόν είναι ό,τι επιμένει να μας ακολουθεί, άλλοτε σαν βάρος και άλλοτε σαν πυξίδα. Ανάμεσα στα δύο, καλούμαστε να βρούμε τον δρόμο μας. 

Η μουσική υπηρετεί αυτή την αφήγηση με αρκετή συνέπεια. Οι μελωδίες - με άξονα αναφοράς τη μεγάλη του Gothenburg σχολή - οι εναλλαγές ανάμεσα στην ένταση και την ηρεμία, οι στιγμές που αφήνουν χώρο στη σιωπή, συνθέτουν ένα τοπίο περισσότερο κινηματογραφικό παρά απλώς μουσικό. Δεν είναι τυχαίο ότι το άλμπουμ ακούγεται καλύτερα όταν αντιμετωπίζεται ως μία ενιαία διαδρομή. Κάθε κομμάτι λειτουργεί σαν κεφάλαιο ενός συνόλου και κάθε μετάβαση σαν αλλαγή σκηνικού σε μια ιστορία που εξελίσσεται αργά, αφήνοντας τον χρόνο να αποκτήσει σημασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, ανάμεσα στις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές του δίσκου βρίσκεται το "Fotia sto Mnima tou Katahana". Η αναφορά στον Καταχανά δεν αποτελεί μια εύκολη επίκληση της ελληνικής λαογραφίας, ούτε μια προσπάθεια για δημιουργία εντυπώσεων μέσω της παράδοσης. Οι Burning the Forgotten, φέρνουν στο προσκήνιο έναν παλιό συλλογικό φόβο, μια αφήγηση που ταξίδεψε από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά. Η φωτιά στον τάφο γίνεται μια τελετουργία απελευθέρωσης, μια προσπάθεια της κοινότητας να συμφιλιωθεί με όσα δεν μπορεί να εξηγήσει. Και ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία κάθε λαϊκού μύθου: όχι στην ύπαρξη του τέρατος, αλλά στην ανάγκη των ανθρώπων να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλο απέναντι στον φόβο. Αυτό είναι ίσως και το πιο ουσιαστικό στοιχείο του "...Of Winter and Past": οι ιστορίες του, παρά το ότι είναι προσωπικές, μετατρέπονται σε συλλογική εμπειρία. Γιατί όλοι έχουμε γνωρίσει τον δικό μας χειμώνα. Όλοι κουβαλάμε αναμνήσεις που άλλοτε μας προστατεύουν και άλλοτε μας πληγώνουν. Όλοι έχουμε βρεθεί αντιμέτωποι με το ερώτημα αν το παρελθόν είναι κάτι που πρέπει να αφήσουμε πίσω ή κάτι που οφείλουμε να διαφυλάξουμε. 

Ίσως τελικά αυτή να είναι και η βαθύτερη σημασία του ονόματος "Burning the Forgotten". Μοιάζει με μια ποιητική αντίσταση απέναντι στη λήθη. Σα να καίγεται όχι ο ξεχασμένος, αλλά η ίδια η λησμονιά. Σα να υπενθυμίζει ότι κάθε ιστορία που αφηγούμαστε, κάθε τραγούδι που γράφεται, κάθε μύθος που επιβιώνει, αποτελεί μια μικρή νίκη απέναντι στον χρόνο. Και εδώ είναι που ένας τέτοιος δίσκος ξεπερνά τα όρια της μουσικής. Δεν αφορά μόνο όσους αγαπούν το melodic death metal. Αφορά κάθε ακροατή και άνθρωπο που πιστεύει ότι οι ιστορίες έχουν ακόμη δύναμη, με τη μνήμη να αποτελεί ένα ζωντανό οργανισμό που διαμορφώνει ανθρώπους και κοινότητες. Οι κοινότητες χτίζονται γύρω από έναν χώρο αλλά και γύρω από αφηγήσεις, αξίες και κοινές εμπειρίες. Το "...Of Winter and Past" θυμίζει ακριβώς αυτό: ότι πριν υπάρξουν οι κοινότητες υπήρξαν οι ιστορίες τους. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που συνεχίζουν να τις αφηγούνται, κανένας χειμώνας δεν είναι πραγματικά ατελείωτος.

Ακούστε το EP από τον σύνδεσμο: Burning the Forgotten - ...Of Winter and Past

Read more »

Hemlokk - Letter to the Buried

Κάπου - κάπου στο Exit Area κάνουμε μια μικρή εκτροπή από τα υπόλοιπα και στρέφουμε την προσοχή μας στη μουσική. Και μέσα σε αυτό το πνεύμα, ερχόμαστε να παρουσιάσουμε μια δουλειά που μοιάζει να αναδύεται από χώμα παλιό, σχεδόν λησμονημένο. Mε ιδιαίτερη χαρά λοιπόν στεκόμαστε στο πιο πρόσφατο έργο της Æthelheid και των Hemlokk, "Letter to the Buried" ("Γράμμα προς τους θαμμένους"). 

Η διαδρομή της καλλιτέχνιδας μοιάζει με μια αργή, υπόγεια μεταμόρφωση: από πρωτόγονους, σχεδόν τελετουργικούς ήχους και ομιχλώδες, υπναγωγικό dungeon synth, μέσα από κοσμικές εξάρσεις και μια σκιά μεσαιωνικού σκοταδιού, όπως μας συστήθηκε στο ντεμπούτο "In the Shade of Irminsul", φτάνει τώρα σε έναν ήχο πιο γυμνό, πιο γήινο. Σε αυτή τη νέα ενσάρκωση των Hemlokk, η μουσική γίνεται ένα μοιρολόι για "τις γενιές που χάθηκαν και τα φαντάσματα" της ζωής στα χωριά της ιδιαίτερης πατρίδας της. Οι ηχογραφήσεις πεδίου από τα δάση της περιοχής δεν λειτουργούν απλώς ως φόντο, αλλά σαν ζωντανός ιστός που ποτίζει τον ήχο: το κρώξιμο των κορακιών, το τρίξιμο των παλιών βελανιδιών, διαπερνούν την εύθραυστη, συναισθηματική λιτότητα της ακουστικής κιθάρας, του πιάνου και της φωνής. Το αποτέλεσμα είναι ένα έργο βαθιά ριζωμένο στις παλιές, σχεδόν αρχέγονες μνήμες της αγγλικής υπαίθρου, μια ηχητική αφήγηση που συνεχίζει την εξερεύνηση της τοπικής ιστορίας του Σάσεξ, αλλά στρέφεται πλέον και προς πιο προσωπικούς μύθους, σαν οικογενειακές ιστορίες που ψιθυρίζονται δίπλα στη φωτιά.

Η κυκλοφορία έρχεται από τη γερμανική House of Inkantation και είναι διαθέσιμη σε κασέτα, CD (με πέντε επιπλέον κομμάτια και ένθετο με τους στίχους), καθώς και σε ψηφιακή μορφή, σε περιορισμένα αντίτυπα μέσα από τη δισκογραφική και το Bandcamp των Hemlokk. Ένα υπέροχο neofolk άλμπουμ, κυκλοφορία του 2026, που αξίζει της προσοχής σας.

Ακούστε όλο το άλμπουμ από τον σύνδεσμο: Hemlokk - Letter to the Buried

Read more »

Rome - The Hierophant & The Tower

Το 2025 σηματοδότησε μια σημαντική επέτειο για τους αγαπημένους ROME, καθώς συμπλήρωσαν δύο δεκαετίες πορείας. Για να το γιορτάσουν, κυκλοφόρησαν στα τέλη του έτους δύο έργα που λειτουργούν σαν «δίδυμα», αλλά με κάποιες μικρές ουσιώδεις διαφορές στην κατεύθυνσή τους. Αν και τα δύο χαρακτηρίζονται από έντονη εσωστρέφεια, το «The Tower» στρέφεται προς τα μέσα, ενώ το «The Hierophant» κοιτάζει προς τα έξω, αναζητώντας κάτι πιο υπερβατικό.

Δεν ξέρω αν είναι απλώς η επέτειος των 20 χρόνων ή κάτι βαθύτερο, αλλά το «The Hierophant» μου δίνει την αίσθηση ότι οι ROME βρίσκονται σε μια φάση αναζήτησης, και ταυτόχρονα συμφιλίωσης. Ακούγοντάς το, αισθάνθηκα ότι μοιάζει να σε τραβάει σιγά-σιγά μέσα του, χωρίς διάθεση για εντυπωσιασμούς, μα για ουσία. Ξεκινά ήρεμα, σχεδόν διστακτικά, με εκείνη τη γνώριμη ακουστική λιτότητα του κορυφαίου «The Secret Harbour», και σε βάζει σε μια διάθεση εσωτερικής περισυλλογής. Είναι από αυτά τα άλμπουμ που δεν τα «πιάνεις» αμέσως, μα χρειάζονται χρόνο. Κάπου στη μέση, άρχισα να νιώθω ότι κάτι αλλάζει. Όχι απότομα, αλλά υπόγεια. Σαν να αποκτά κατεύθυνση, σαν να φωτίζει λίγο περισσότερο. Δεν χάνει τη μελαγχολία του, αλλά δεν βυθίζεται κιόλας σε αυτήν. Υπάρχει μια περίεργη ισορροπία, σχεδόν σαν συγκρατημένη αισιοδοξία. Το άλμπουμ δεν βασίζεται σε ένταση ή θεαματικές κορυφώσεις. Αντίθετα, κινείται σε πιο στοχαστικά μονοπάτια, σαν μια πνευματική διαδρομή που ξεφεύγει από το υλικό, μα απλώνει καρδιά και νου και αγγίζει το συμβολικό. Η έννοια του «Ιεροφάντη» λειτουργεί εδώ περισσότερο ως ιδέα παρά ως εικόνα, ένας χώρος περισυλλογής και αναζήτησης νοήματος.

Το «The Tower» σηματοδοτείται από την έννοια του «πύργου», του οχυρού. Ενός συμβόλου απομόνωσης, μα όχι απαραίτητα αρνητικής. Περισσότερο σαν μια συνειδητή απόσταση από τον θόρυβο της εποχής, έναν χώρο όπου μπορείς να σκεφτείς καθαρά, ίσως και να προστατευτείς. Κάτι σαν άμυνα απέναντι σε όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας. Μοιραία μου ήρθε στο νου η ρήση του Ιούλιου Έβολα: «Δεν βλέπω τίποτα παρά έναν κόσμο ερειπίων, όπου ένα είδος πρώτης γραμμής είναι δυνατό μόνο στις κατακόμβες». Οι στίχοι είναι απαιτητικοί και συχνά σκοτεινοί, αντικατοπτρίζοντας το εσωτερικό δράμα του σύγχρονου κόσμου. Ο Reuter γράφει με έναν τρόπο που δεν χαρίζεται στον ακροατή, χρειάζεται να μπεις ενεργά στη διαδικασία κατανόησης, να ακολουθήσεις τις σκιές και να αποκωδικοποιήσεις το νόημα. Μουσικά, είναι κι αυτό ακουστικό, χαμηλότονο, σχεδόν λιτό σε σημεία, αλλά έχει μια εσωτερική ένταση που δουλεύει υπόγεια. «The Lighthouse and the Catacombs», «The Slaughter Behold», «Remember to Dare», «The Baron», πολύ όμορφες ακουστικές στιγμές που κοιτούν προς τα πίσω, σα να κουβαλούν μαζί τους το παρελθόν, χωρίς όμως να εγκλωβίζονται σε αυτό. 

Στο τέλος, με την back-to-back ακρόαση και των δύο άλμπουμ, μου έμεινε μια αίσθηση βαρύτητας. Όχι απαραίτητα σκοτεινή, μα σίγουρα αξιοσημείωτη και σοβαρή. Σαν να έχεις περάσει χρόνο με τον εαυτό σου, και να βγαίνεις διαφορετικός. Σε μια εποχή που κυριαρχεί η ευκολία, η επιφάνεια και ο θόρυβος, τα «The Hierophant» και «The Tower» λειτουργούν σχεδόν ως αντίδοτο. Δίσκοι που επιλέγουν τη δυσκολία, τη σιωπή και την εσωτερικότητα. Απέναντι στο Εφήμερο, τα δύο αυτά άλμπουμ προτάσσουν με ειλικρινή και αποφασιστικό τρόπο τη Διαχρονία.

Η επίσημη ιστοσελίδα των ROME: Home | Romepage

Δείγμα από το «The Hierophant»: Secret Harbour

Δείγμα από το «The Tower»: The Lighthouse and the Catacombs

Read more »

Moshpit - An eternal torch can light a million

Οι Moshpit αποτελούν ένα γερμανικό συγκρότημα από την ευρύτερη περιοχή της Δρέσδης και αυτή είναι η τρίτη δισκογραφική τους δουλειά. Μουσικά κινούνται στο χώρο του metalcore, ενώ η στιχουργική τους προσέγγιση έχει να κάνει με κοινωνικοπολιτικά θέματα, από εμφανή μη πολιτικά ορθή πλευρά. Τα τελευταία χρόνια, ειδικά από το υπέροχο "We carry the heart" και έπειτα, οι Moshpit έχουν αποκτήσει ευρεία αναγνωρισιμότητα, ιδιαίτερα στη νεολαία της Γερμανίας.

Ξεκινώντας τη μικρή αυτή αναφορά στη νέα τους δουλειά, πρώτα απ' όλα θα ήθελα να κάνω ιδιαίτερη μνεία στο εκπληκτικό artwork του album και την όλη συσκευασία. Η digipack έκδοση, την οποία έλαβα, αποτελεί αισθητικά ένα κόσμημα και ήδη κατέχει περίοπτη θέση στη δισκοθήκη μου. Το layout έχει ως βασικό θεματικό φωτογραφίες από τοπία της βόρειας Ευρώπης, και δένει απόλυτα με το μουσικό περιεχόμενο και τους στίχους, οι οποίοι έχουν μια φανερή ρομαντική και μεταπολιτική διάσταση. Πρόκειται περί μιας εξαιρετικής απεικόνισης της γαλήνης, της αγνότητας και της ποικιλομορφίας του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε.

Στα μουσικά, οι Moshpit μας προσφέρουν ένα σύγχρονο δείγμα πολιτικοποιημένου metalcore, συνεχίζοντας από εκεί που σταμάτησαν με το "We carry the heart", όμως τώρα έχουν ενισχύσει την πολυπλοκότητα των θεμάτων τους, σε όλα μπορώ να πω τα όργανα, ενώ την ίδια στιγμή η χρήση πλήκτρων είναι πιο εμφανής από ποτέ, ειδικά σαν intro κομματιών, κάτι το οποίο μου έφερε στο νου τους Bring me the Horizon. 13 συνολικά κομμάτια, συμπεριλαμβανομένης της ακουστικής έκδοσης του "Phoenix" από την προηγούμενη δουλειά τους, με κορυφαία τα "Overcome", "Fault in our stars", "Golden remedy", "Price to pay", "Left behind" και "Still dreaming".

Συμπερασματικά πρόκειται για μια εξαιρετική δουλειά, η οποία συγκαταλέγεται αναμφίβολα στις καλύτερες του ακραίου ήχου για τη χρονιά που μας πέρασε. Δείγμα μπορείτε να ακούσετε παρακάτω.

Moshpit - Eternal torch

Moshpit - Fault in our stars

Read more »

Τέχνη και παραγωγική εργασία

Και η τέχνη; Από παντού ακούμε θρήνους για την παρακμή της τέχνης. Είμαστε, όντως, πολύ κατώτεροι των μεγάλων δασκάλων της Αναγέννησης. Οι τεχνικές πλευρές της τέχνης έχουν προσφάτως κάνει μεγάλες προόδους, χιλιάδες άνθρωποι, προικισμένοι με κάποιο ταλέντο, καλλιεργούν τον κάθε της κλάδο. Μα η τέχνη μοιάζει να πετά μακριά από τον πολιτισμό μας. Οι τεχνικές προοδεύουν ραγδαία, μα η έμπνευση συχνάζει λιγότερο παρά ποτέ στα ατελιέ των καλλιτεχνών. Και πράγματι από πού να προέλθει η έμπνευση; Μόνο μια μεγάλη ιδέα μπορεί να εμπνεύσει την τέχνη. Σύμφωνα με το ιδεώδες μας, η τέχνη είναι συνώνυμη της δημιουργίας, πρέπει να κοιτά μπροστά. Αλλά, εκτός από σπάνιες, πολύ σπάνιες εξαιρέσεις, ο κατ’ επάγγελμα καλλιτέχνης παραμένει υπερβολικά υλιστής για να συλλάβει νέους ορίζοντες. Κι ακόμη παραπέρα, αυτή η έμπνευση δεν μπορεί να προέλθει από βιβλία, οφείλει να αντληθεί από τη ζωή, και η σημερινή κοινωνία δεν αδυνατεί να τη διεγείρει [...]

[...] Όταν ο Έλληνας γλύπτης σμίλευε το μάρμαρο, προσπαθούσε να εκφράσει το πνεύμα και την καρδιά της πόλης. Όλα της τα πάθη, όλες της οι ένδοξες παραδόσεις ήταν να ξαναζήσουν μέσα στο έργο του. Αλλά σήμερα η ενιαία πόλη έχει πάψει πια να υπάρχει. Δεν υπάρχει πια κοινότητα των ιδεών. Η πόλη δεν είναι παρά τυχαίο συνονθύλευμα ανθρώπων που δε γνωρίζουν ο ένας τον άλλον, που δεν έχουν άλλο κοινό ενδιαφέρον, παρά το πώς θα πλουτίσουν ο ένας εις βάρος του άλλου. Πατρίδα δεν υπάρχει... Ποια κοινή πατρίδα μπορεί να μοιραστεί ο διεθνής τραπεζίτης με εκείνον που μαζεύει κουρέλια; Μόνον αφού οι πόλεις, οι επαρχίες, τα έθνη, οι ομάδες εθνών, θα έχουν ανανεώσει την αρμονική ζωή τους, μόνο τότε η τέχνη θα μπορέσει να αντλήσει την έμπνευσή της από κοινά ιδεώδη. Τότε ο αρχιτέκτονας θα συλλάβει το μνημείο της πόλης, που δεν θα είναι πια ναός, φυλακή ή φρούριο. Τότε ο ζωγράφος, ο γλύπτης, ο χαράκτης, ο διακοσμητής θα γνωρίζουν πού να τοποθετήσουν τους πίνακες, τα αγάλματα και τους διάκοσμούς τους, αντλώντας τη δύναμη της εκτέλεσης από την ίδια ζωτική πηγή, βαδίζοντας όλοι μαζί ένδοξα προς το μέλλον.

Μέχρι τότε η τέχνη δεν μπορεί παρά να φυτοζωεί. Οι καλύτεροι πίνακες των σύγχρονων καλλιτεχνών είναι εκείνοι που αναπαριστούν τη φύση: χωριά, κοιλάδες, η θάλασσα με τους κινδύνους της, το βουνό με το μεγαλείο του. Μα πώς μπορεί ο ζωγράφος να εκφράσει την ποίηση της δουλειάς στο χωράφι, όταν την έχει σκεφτεί, φανταστεί μονάχα, τη στιγμή που ποτέ δεν έχει γευτεί ο ίδιος τη χαρά της; Όταν δεν την γνωρίζει παρά όσο το αποδημητικό πουλί γνωρίζει τη χώρα πάνω από την οποία πετάει στα ταξίδια του; Όταν στην πρώτη νιότη του δεν ακολούθησε το αλέτρι την αυγή, δεν γνώρισε τη χαρά να θερίσει τα σπαρτά με ένα πλατύ δίπλωμα του δρεπανιού, δίπλα σε γεροδεμένους ξωμάχους, που έδεναν το σανό με σφρίγος αντάξιο των ολοζώντανων κοριτσιών που πλημμύριζαν τον αέρα με τα τραγούδια τους; Την αγάπη για τη γη και για ό,τι φυτρώνει πάνω της δεν την αποκτάς ζωγραφίζοντάς την με το πινέλο, μόνο με το να τη δουλεύεις. Και χωρίς να την αγαπάς, πώς να την ζωγραφίσεις; Αυτός είναι ο λόγος που, ό,τι κι αν έχουν φτιάξει, με αυτό το θέμα, ακόμη κι οι καλύτεροι ζωγράφοι, είναι ακόμη τόσο ατελές, τόσο επίπλαστο, σχεδόν πάντοτε απλώς και μόνο αισθηματικό. Του λείπει η δύναμη.

Πρέπει να έχεις δει το ηλιοβασίλεμα ενώ γυρνάς απ' τη δουλειά. Πρέπει να έχεις κάνει αγρότης μεταξύ αγροτών για να συγκρατήσεις το μεγαλείο του στα μάτια σου. Πρέπει να έχεις βρεθεί στη θάλασσα με τους ψαράδες, κάθε ώρα της μέρας και της νύχτας, να έχεις ψαρέψει ο ίδιος, να έχεις παλέψει με τα κύματα, να έχεις αναμετρηθεί με την καταιγίδα, και μετά από σκληρή δουλειά να έχεις γευτεί τη χαρά να τραβήξεις βαρύ το δίχτυ ή την απογοήτευση να το δεις αδειανό, για να καταλάβεις την ποίηση του ψαρέματος. Πρέπει να έχεις κάνει στο εργοστάσιο, να έχεις γνωρίσει τον κάματο και τις χαρές της δημιουργικής εργασίας, να έχεις σφυρηλατήσει μέταλλα στο λαμπρό φως του φούρνου του μεταλλουργείου, να έχεις νιώσει τη ζωή μέσα στη μηχανή, για να καταλάβεις τη δύναμη του ανθρώπου και να την εκφράσεις σ' ένα έργο τέχνης. Αλήθεια, πρέπει να έχεις διαποτιστεί από τα λαϊκά αισθήματα για να τα περιγράψεις. Εκτός αυτού, τα έργα των μελλοντικών καλλιτεχνών, που θα έχουν ζήσει τη ζωή του λαού, όπως οι μεγάλοι καλλιτέχνες του παρελθόντος, δεν θα προορίζονται για πώληση. Θα είναι μέρος αναπόσπαστο του καθολικής ζωής, που θα είναι ατελής χωρίς αυτά, όπως κι αυτά θα είναι ατελή χωρίς εκείνη. Οι άνθρωποι θα πηγαίνουν στην ίδια την πόλη του καλλιτέχνη για να δουν το έργο του, και η ομορφιά αυτού του έργου, γεμάτη πνεύμα κι ευγένεια, θα φέρνει το επωφελές αποτέλεσμά της στην καρδιά και στο νου.

Πέτρος Κροπότκιν, "Η κατάκτηση του ψωμιού"

Κεφάλαιο 9, "Η ανάγκη της πολυτέλειας"

Read more »

Για κάθε ελευθερία του νου

Την τέχνη την κουβαλάμε εφ' όσον αντιμετωπίζουμε τις αλήθειες μας. Είναι αυτή η ιδιαίτερη πραγματικότητα που δε νοιάζεται αν τη διαχειρίζεται η κοινή θέα, γιατί απλά γίνεται η κοινή θέα. Η αλήθεια, ιδιόχειρη και ενυπόγραφη, είναι ο χρόνος που διατίθεται για κάθε σχόλιο της ζωής. Είναι ένας κόσμος που καταλαβαίνεις, ενώ η τέχνη είναι ο κόσμος που σε καταλαβαίνει. Έρχεται και κάνει αυτό το σχόλιο γενίκευση.

Αυτό γίνεται με την τέχνη. Κάνει χρέη διαμόρφωσης. Έρχεται από έξω να εκφράσει το ανέκφραστο μέσα. Διακρίνεις την αντίφαση, διακρίνεις το αδιάκριτο κάθε στιγμής; Αν αντιληφθείς με συνειδητότητα την κάθε στιγμή, κινδυνεύεις να μη γνωρίζεις τίποτα. Να μην μπορέσεις να δεις το μοναδικό και το ξεχωριστό κάθε περίστασης, κάθε αιτίου και αιτιατού. Σα να έχεις όλο τον χρόνο κι εσύ τον τεμαχίζεις σε δευτερόλεπτα. Αν πάλι δεν συνειδητοποιήσεις την κάθε στιγμή με την παραπάνω έννοια, τότε κινδυνεύεις να ονειροπολείς μια ζωή που την αφουγκράζεσαι μόνο και δεν την ζεις με πνεύμα και οστά.

Η πολεμική είναι δυσδιάκριτη μιας και τα αισθητήρια στη μορφή της αλυσίδας που αρμόζουν στο ανθρώπινο κορμί, μάτια, όσφρηση, ακοή και αφή, είναι ένα τετελεσμένο γεγονός, που δεν μπορεί παρά μόνο να βάλει κανόνες και σταθερές. Το να κατανοήσεις τον κόσμο σου και να του εξομολογηθείς το βάρος, αυτό που διαθέτει από την αρχή του ο άνθρωπος, είναι η καταιγίδα του νου με βαλέστρα έναν καθρέφτη. Μια ψυχογραφία. Μια εικόνα που γυρνάει πάνω σου και αποκρυπτογραφείται αλλά και αποκρυπτογραφεί τις δυσνόητες αλλά ορατές γραμμές του Εγώ με το Είμαι.

Το δυαδικό του διδύμου Τέχνη - Αλήθεια, είναι μια ακόμα χειραγώγηση. Αποκτά εξουσία και ενοχή αυτής της εξουσίας, όπως σχεδόν όλα τα δυαδικά παιχνίδια αυτού του κόσμου, με κορυφαίο αυτής της κυριαρχίας των ενστίκτων, της ποσότητας και της ποιότητας. Τι βαθιά θλίψη η πραγματικότητα...

Είμαστε οι αχαρτογράφητοι χρήστες μιας επιμηκυνμένης μελό ιστορίας με στιβαρά δεδομένα του χρόνου και χώρου, ή μήπως είμαστε το όνειρο μιας πεταλούδας που την βλέπουμε στο όνειρό μας να μας ονειρεύεται; Η νύχτα έχει γεμίσει φωτεινά ποτάμια. Το σκοτάδι χάνει έδαφος συνέχεια. Ο αέρας παρεμβάλλει με υψηλές συχνότητες ανάμεσα στις ανάσες σου και ο ύπνος σου έγινε καλωδιακός με εξάμηνες προσφορές. Ακόμη πιο δύσκολο είναι να είσαι μ' έναν άνθρωπο και να μη σκέφτεσαι άλλον.

Αναρωτιέμαι ποιος φόβος με κυριεύει περισσότερο: ο φόβος ότι υπάρχει θεός ή ο φόβος ότι μπορεί και να μην υπάρχει; Συνεργία σε μια συνεχή ημιμάθεια. Είναι αισχρό να προωθείς τους αντιρρησίες επειδή δεν μπορούν να βρουν τι έχουν να ανακαλύψουν. Είναι αισχρό να τους καταδιώκεις επειδή έχεις εγκλωβιστεί σε μια πίστη αποστειρωμένη. Η ανησυχία και η επιμονή της σε ξαγρυπνάει κεντώντας την ιστορία της στο πρόσωπό σου. Σκιά, πληγή ανοιχτή του κάθε γιου του ανέμου, σου υπενθυμίζει την τέχνη που κάνει μια ιδέα μεγαλείο.

Έρωτας και θάνατος ή αγάπη και αιωνιότητα; Εν Αρχή είναι ο Λόγος. Η συνεχής επιβολή. Τι είναι αυτό που σε θανατώνει και βαθιά σε εγκυμονεί; Η ερημιά του είναι ή του Όλου;

Γυρνάς στο μυαλό σου ψάχνοντας παλιούς ήλιους και παλιά όνειρα, γιατί τα καινούρια δεν έχουν την ευφυία να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους απέναντι στον όλεθρο της υπερφορτισμένης μνήμης. Καταλαβαίνεις ότι εσύ είσαι ο λαβύρινθος. Εσύ και ο μίτος, σε μια ισορροπία καταστροφής. Ούτε να χαθείς και να αγνοείσαι, ούτε να ελευθερωθείς. Σε μια ημιδιάσταση, σε μια ημιπληγική κατάσταση, με μοναδικό σύντροφο τον εγωισμό σου να προβάλλεται σαν την επόμενη διαφήμιση. Σου παραδίνουν το κλειδί της φυλακής σου. Ξέρουν ότι δεν πρόκειται να αντισταθείς, αφού είσαι ο αρχιτέκτονάς της.

Καλημέρα κόλαση, μη με φοβάσαι. Είμαι φίλος και από διαλείμματα κάνω τον κομπάρσο, έτσι για λίγη δόση θεάματος, για λίγη δόση ζωής θανατηφόρας. Πριν απ' όλα να τιμήσουμε το όνειρο της ζωής. Μη χανόμαστε και γινόμαστε αγνοούμενοι του ίδιου μας του εαυτού. Σε αναμονή κάθε από καρδιάς πράξης για κάθε ελευθερία του νου.

*πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Saturnalia

Read more »

Εκπαίδευση στη Σιβηρία (Siberian Education)

Πρόσφατα είχα μια πρόταση από έναν φίλο για την ταινία "Εκπαίδευση στη Σιβηρία" του Γκαμπριέλε Σαλβατόρε, παραγωγής του 2013. Η ταινία, αρκετά ενδιαφέρουσα και διδακτική, αποτελεί την τηλεοπτική απόδοση του αυτοβιογραφικού βιβλίου του Νικολάι Λίλιν "Siberian Education" και πραγματεύεται τη ζωή της κοινότητας Ούρκας και των μελών της, σε μια περιοχή μεταξύ Ουκρανίας και Μολδαβίας ("Transnistria"), όπου κατέφυγαν έπειτα από την εξορία τους από τη Σιβηρία από το Κομμουνιστικό καθεστώς. Η κοινότητα αποτελείται από εγκληματίες - αντιφρονούντες, τους οποίους χαρακτηρίζουν αυστηροί κανόνες και ανάλογοι κώδικες ηθικής. Η παράδοσή τους έχει ένα χαρακτήρα εξεγερσιακό και αντι-υλιστικό, με έμφαση στο σεβασμό στους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες, στις γυναίκες, στους ηλικιωμένους, στο περιβάλλον και σε όλα τα έμβια όντα. Βασικοί εχθροί της κοινότητας είναι οι αστυνομικοί, οι στρατιωτικοί και οι έμποροι ναρκωτικών.

"Η πείνα έρχεται και φεύγει, μα η αξιοπρέπεια δεν επιστρέφει ποτέ"

Η παραπάνω φράση - η οποία χρησιμοποιήθηκε στην αρχή του έργου από τον πρωταγωνιστή Κούτσια (Τζων Μάλκοβιτς) -  χαρακτηρίζει κατ' ουσίαν τη ζωή των Σιβηριανών Ούρκας, η οποία αναπτυσσόταν με απόλυτη πίστη και αφοσίωση στους κανόνες της κοινωνίας τους, σε αντίθεση με τους νόμους του κράτους στο οποίο ανήκαν, και το οποίο αντιμετώπιζαν με περιφρόνηση. Οι "έντιμοι εγκληματίες" της Transnistria ασκούνται στα όπλα από μικρά παιδιά, τα χρησιμοποιούν ως φυλαχτά και προσδίδουν σε αυτά μια ξεχωριστή διάσταση, που αποκτά μέχρι και χαρακτήρα θρησκευτικό - λατρευτικό.

Στην ταινία εξιστορείται η πορεία προς την ενηλικίωση ενός Ουκρανού έφηβου (Κολίμα), ο οποίος υιοθετεί τον κώδικα συμπεριφοράς της κοινότητας και καταλήγει να δολοφονεί για χάρη αυτής έναν παιδικό του φίλο, τον οποίο κατ' αυτό τον τρόπο εξιλεώνει, αφού η όλη διαδικασία είναι φορτισμένη από το πλαίσιο συμπεριφορών που αναπτύσσονται εντός της κοινότητας. Όλα αυτά μεταφέρονται στο δέκτη μας μέσω πραγματικά σκληρών σκηνών βίας, οι οποίες χαρακτηρίζουν στο σύνολό της την ταινία. Συμπερασματικά, όπως προανέφερα, η ταινία είναι αποκαλυπτική, ρεαλιστική και με καλή πλοκή, σίγουρα αξίζει να την παρακολουθήσει κανείς λόγω των μηνυμάτων τα οποία αφήνει, και σε σχέση με τον ορυμαγδό ταινιών αμερικάνικης υποκουλτούρας που έχει κατακλύσει τον διεθνή κινηματογράφο, αποτελεί εν τέλει μια καθ' όλα ενδιαφέρουσα και διδακτική πρόταση, την οποία σας προτείνω ανεπιφύλακτα.

Κώστας Κ.

Read more »

Η τέχνη του Stencil

Αφορμή για την ανάρτηση αυτή στάθηκε η προτροπή αναγνώστη μας να προβάλλουμε τόσο το stenciling art, όσο και κάποιες σελίδες με πολιτικοποιημένο stencil. Να αναφέρω ότι ασχολούμαι γενικά με την τέχνη του δρόμου - όχι απαραίτητα πολιτικοποιημένα σχέδια - εδώ και πέντε περίπου χρόνια. Σαφώς και η τέχνη του stencil δεν είναι ελληνική. Αν αναζητήσουμε την καταγωγή της, πηγαίνουμε στην Ανατολή και στις μακρινές Κίνα και Ιαπωνία, όπως και στα νησιά Φίτζι, στα οποία οι γηγενείς ετοίμαζαν τα πρώτα stencils, ανοίγοντας οπές σε μια επιφάνεια από μπανανόφυλλα ενισχυμένη με ίνες και μετά πέρναγαν μια φυτική βαφή μέσα από τις οπές τυπώνοντας το ύφασμα.

Όμως το σημερινό stencil αποτελεί μια εξέλιξη, η ανάγκη του οποίου προέκυψε από τον διακοσμητικό χαρακτήρα του σε κάρτες, βιβλία, αφίσες αλλά και τοίχους δωματιών και διάφορων χώρων, και σίγουρα είναι κάτι το διαφορετικό, τόσο ως προς το υλικό που χρησμιοποιείται, όσο και ως προς τον σκοπό που επιτελεί. Το χαρακτηριστικό του ως "μέσο του δρόμου" είναι ότι δεν έχει νόημα αν δεν αναπτύσσεται σε δημόσιο χώρο, καθώς στόχος είναι να μοιραστούν το μήνυμά του όσο το δυνατό περισσότεροι αποδέκτες. Από εκεί και πέρα, το stenciling περιλαμβάνει μια μεγάλη ποικιλία μορφών και τεχνικών, πέρα αν θέλετε και από το τυποποιημένο Α4 με ένα σκίτσο ή κάποια γράμματα.

Με το stencil δίνει κανείς χρώμα στους γκριζαρισμένους τοίχους, διεξάγοντας παράλληλα έναν ιδιότυπο "πόλεμο" ενάντια στην εμπορευματοποίηση που προέρχεται από τη διαφήμιση και το "επίσημο δόγμα" των ΜΜΕ. Εξ' ού και η χρησιμοποίηση πολλές φορές των λογοτύπων των εταιρειών με παραφράσεις, ώστε το μήνυμα που διαδίδεται μέσω του stencil να είναι πολύ πιο άμεσο και ευδιάκριτο.

Βεβαίως, η πολιτική είναι ιδιαίτερα συνδεδεμένη με το stencil, και πώς θα μπορούσε να μην είναι άλλωστε. Πολλές πολιτικές ομάδες προτιμούν το stencil από το ξερό σπρέι, καθώς είναι πιο παραστατικό και μάλιστα γίνεται σε λιγότερο χρόνο. Άλλωστε, όπως και το σπρέι, το stencil ταιριάζει και στη λογική της Αυτόνομης Δράσης που είναι δυνατό να πραγματοποιείται και από ένα μόλις άτομο. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ένα μικρό σύνθημα, μια εικόνα ή και συνδυασμό των δύο. Το κύριο υλικό που χρησιμοποιείται για την όλη διαδικασία χάραξης κλπ είναι ένα κοπίδι με όσο το δυνατόν σκληρή λαβή και κοφτερή λεπίδα, και ένα σκληρό χαρτόνι ή ένα φιλμ ακτινογραφίας. Οι γραμματοσειρές αλλά και οι γραμμές του σχεδίου πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο χοντρές για να μη "σπάζουν" και από εκεί και πέρα ο καθένας βάζει την ευρηματικότητά του για να βγάλει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Στις σελίδες που ακολουθούν μπορείτε να βρείτε αρκετά καλά σχέδια για να ξεκινήσετε τα δικά σας stencils. Stencils Revolution  | Stencil Revolution Forum

Read more »

Κι έτσι φαντάσου…

 Αν δεν έχεις τίποτε πιο... δυνατό να κάνεις
κάτι που να ταιριάζει με την μακρά παράδοση
της ριψοκίνδυνης φύσης σου
και θέλεις μια άλλη πρόκληση να βιώσεις
έτσι
γιατί ένα κείμενο μπροστά σου
είναι ένας χάρτης του παγκόσμιου ανθρώπου
τότε…

Φαντάσου τις συλλαβές
πως είναι αρθρώσεις πρησμένες
από τα άλατα της αδήριτης Ανάγκης
πριν τούτη εκπέσει στα πεδία της σάρκας
και λιμπιστεί το ‘νόστιμον ήμαρ’
της λεηλατημένης Ιθάκης…

Φαντάσου τις λέξεις
πως είναι δάχτυλα επιθετικά, αγριεμένα
θυμωμένα δάχτυλα
θέλουν να βγουν απ’τα δεσμά τους
να ξεσκίσουν τα χαρτιά
να ορθώσουν το ανάστημα
να περπατήσουν στο μυαλό σου
να… σε διαβρώσουν…

Φαντάσου τις προτάσεις
πως είναι άνθρωποι οδηγημένοι στην τρέλα
κάποτε όμορφοι, υγιείς, περήφανοι
σήμερα ξένοι, αδειανοί, λιπόσαρκοι

Φαντάσου όλες αυτές τις παραγράφους
πως είναι οι κοινότητες του μηδενός
και του είναι
σε μια αέναη μάχη φωτός
και σκότους…

Στα ψέματα όμως

γιατί σαν ύστατο χαίρε
φαντάσου κι εσένα
που με απληστία
ή αδιαφορία διαβάζεις
πως είσαι τάχα υπαρκτός
σημαντικός
σπουδαίος
και καθώς λένε
Άνθρωπος ξεχωριστός

Και η ανάσα σου ακόμα
δεν έγινε ρόγχος θανάτου
και βογκητό και σαρκωμένος πόνος…

Υπάρχεις, συνεπώς
αδελφός μου είσαι
παιάνας ξοδεμένος
  μα, ακόμη ηρωικός…

Κι έτσι φαντάσου…

Nimertis, Μαύρο Ρόδο

Read more »

Περιοδικό "Λυκώρεια": α' τεύχος

Κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του περιοδικού "Λυκώρεια", με γενικό τίτλο "Προς την Κορυφή". Για παραγγελίες στείλτε το αίτημά σας στο email: lykoreia@gmail.com. Δώστε το όνομά σας και την διεύθυνσή σας και θα σας αποσταλεί ταχυδρομικώς με αντικαταβολή. Το κόστος του είναι 1 ευρώ το τεύχος (+ τα έξοδα αποστολής). Για τα μέλη της ομάδας το περιοδικό είναι δωρεάν.

Read more »

Encardia, η πέτρα που χορεύει

Μια πολύ αξιόλογη οπτικοακουστική σύνθεση αποτελεί η ταινία "Encardia, η πέτρα που χορεύει", η οποία γυρίστηκε σε ελληνικά νησιά αλλά κυρίως στα ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας. Οι Encardia είναι ένα ελληνικό μουσικό σχήμα, που μέσω αυτής της δουλειάς και του οδοιπορικού τους στις περιοχές της Κάτω Ιταλίας γίνονται το μέσο για να γνωρίσουμε τον πολιτισμό και τα λαογραφικά στοιχεία τους, κάτι που όπως μας παρουσιάζει η ταινία, μας φέρνει παράλληλα σε επαφή και με μια ενδιαφέρουσα μίξη αρχαίων ελληνικών και ιταλικών, τη λεγόμενη "Γκρίκο" (γκρεκάνικη) διάλεκτο, η οποία εξαφανίζεται τα τελευταία χρόνια (ειδικά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο), δίνοντας χώρο στην επίσημη ιταλική γλώσσα.

Οι Encardia συζητούν με τους ανθρώπους των ελληνόφωνων χωριών της Κάτω Ιταλίας, παίζουν μουσική για εκείνους και συμμετέχουν σε πολύ όμορφες γιορτές, έχοντας ως στόχο να φέρουν στο φως τα στοιχεία εκείνα που μας ενώνουν με αυτούς, αναδεικνύοντας έναν κατ' ουσίαν χαμένο πολιτισμό, ο οποίος είναι αλήθεια ότι δεν υποστηρίχτηκε τα τελευταία χρόνια από το ελληνικό κράτος.

Αν κάπου υποπέσει η ταινία στην αντίληψή σας, δείτε την, αξίζει πραγματικά. Προς το παρόν, ένα μικρό trailer, ίσως σας πείσει: ["Encardia, η πέτρα που χορεύει"]

Read more »

Κατά Μέτωπον

Η πρώτη ολοκληρωμένη δουλειά του Κωνσταντίνου Στυλιανού, έρχεται σε λιγότερο από ένα μήνα από την S-Crew Records. Κάτι διαφορετικό από όσα έχουμε συνηθίσει, αφού το cd κινείται στο χώρο του ακουστικού αλλά και έντεχνου ροκ. Ακούστε ένα απόσπασμα από το "Κατά Μέτωπον" και στηρίξτε την πολύ αξιόλογη αυτή κυκλοφορία. Σύντομα από την S-Crew Records. Πληροφορίες: screwrecordshellas.blogspot.com και screwrecords@yahoo.gr.

Read more »