Στους αρρώστους οι γιατροί σοφά συνιστούν αλλαγή αέρα και τοπίου. Δόξα τω Θεώ, δεν είναι όλος ο κόσμος εδώ. Το μπάκαϊ δεν φυτρώνει στη Νέα Αγγλία, και η τσίχλα σπάνια ακούγεται εδώ. Η άγρια χήνα είναι πιο κοσμοπολίτισσα από εμάς: παίρνει το πρωινό της στον Καναδά, γευματίζει στον Οχάιο, και στολίζεται για τη νύχτα σε έναν νότιο βάλτο. Ακόμη και ο βίσονας, ως έναν βαθμό, ακολουθεί τις εποχές, βόσκοντας στα λιβάδια του Κολοράντο μέχρι να τον περιμένει πιο πράσινο και γλυκό χορτάρι στο Γέλοουστοουν. Κι όμως εμείς νομίζουμε ότι αν γκρεμιστούν οι ξύλινοι φράχτες και υψωθούν πέτρινοι τοίχοι στα χωράφια μας, τίθενται από δω και πέρα όρια στη ζωή μας και καθορίζεται η μοίρα μας. Αν σε εκλέξουν γραμματέα της κοινότητας, τάχα δεν μπορείς να πας στη Γη του Πυρός αυτό το καλοκαίρι. Aλλά μπορείς να πας, παρ’ όλα αυτά, στη χώρα της κολάσεως. Το σύμπαν είναι ευρύτερο από τις αντιλήψεις μας γι’ αυτό.
Κι όμως θα έπρεπε συχνότερα να κοιτάμε πέρα από την πρύμνη του σκάφους μας, σαν περίεργοι επιβάτες, και όχι να κάνουμε το ταξίδι σαν ανόητοι ναύτες που ξηλώνουν παλιά σκοινιά. Η άλλη πλευρά της γης δεν είναι παρά το σπίτι του ανταποκριτή μας. Το ταξίδι μας είναι απλώς πλεύση σε μέγιστο κύκλο, και οι γιατροί θεραπεύουν μόνο ασθένειες του δέρματος. Κάποιος σπεύδει στη Νότια Αφρική για να κυνηγήσει καμηλοπαρδάλεις· αλλά σίγουρα αυτό δεν είναι το θήραμα που πραγματικά επιδιώκει. Πόσο καιρό, άραγε, θα κυνηγούσε κανείς καμηλοπαρδάλεις αν μπορούσε; Και οι μπεκάτσες και οι τσίχλες μπορεί να προσφέρουν σπάνια διασκέδαση· αλλά πιστεύω πως πιο ευγενές θήραμα θα ήταν να πυροβολήσει κανείς τον ίδιο του τον εαυτό.
"Στρέψε το βλέμμα σου προς τα μέσα, και θα βρεις
χίλιες περιοχές στο νου σου ακόμη ανεξερεύνητες.
Ταξίδεψέ τες, και γίνε έμπειρος,
στη χαρτογραφία του ίδιου σου του κόσμου."
Τι σημαίνει η Αφρική, τι σημαίνει η Δύση; Δεν είναι άραγε το ίδιο μας το εσωτερικό λευκό στον χάρτη; Μαύρο ίσως αποδειχθεί, όπως η ακτή, όταν ανακαλυφθεί. Είναι οι πηγές του Νείλου ή του Νίγηρα ή του Μισισιπή, ή ένα Βορειοδυτικό Πέρασμα γύρω από αυτή την ήπειρο, που θέλουμε να βρούμε; Είναι αυτά τα προβλήματα που αφορούν περισσότερο την ανθρωπότητα; Είναι ο Φράνκλιν ο μόνος χαμένος άνθρωπος, ώστε η γυναίκα του να αγωνιά τόσο να τον βρει; Ξέρει ο ίδιος ο κύριος Γκρίνελ πού βρίσκεται; Γίνε μάλλον ο Μάνγκο Παρκ, ο Λιούις και Κλαρκ και ο Φρόμπισερ των δικών σου ποταμών και ωκεανών. Εξερεύνησε τα δικά σου υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, με φορτία κονσερβών αν χρειάζεται, και στοίβαξε τα άδεια κουτιά ως σημάδι. Εφευρέθηκαν άραγε οι κονσέρβες μόνο για να διατηρούν το κρέας; Όχι, γίνε ένας Κολόμβος για νέες ηπείρους και κόσμους μέσα σου, ανοίγοντας νέους δρόμους όχι εμπορίου αλλά σκέψης. Κάθε άνθρωπος είναι άρχοντας ενός βασιλείου, δίπλα στο οποίο η αυτοκρατορία του Τσάρου δεν είναι παρά ένα μικρό κράτος, ένας λοφίσκος που άφησε ο πάγος.
Κι όμως μερικοί μπορούν να είναι πατριώτες χωρίς να έχουν αυτοσεβασμό, και θυσιάζουν το μεγαλύτερο για το μικρότερο. Αγαπούν το χώμα που θα γίνει ο τάφος τους, αλλά δεν έχουν καμία συμπάθεια για το πνεύμα που μπορεί ακόμη να ζωντανεύει τον πηλό τους. Ο πατριωτισμός είναι ένα σκουλήκι στο κεφάλι τους. Τι άλλο ήταν εκείνη η αποστολή εξερεύνησης των Νότιων Θαλασσών, με όλη της τη φανφάρα και τη δαπάνη, παρά μια έμμεση αναγνώριση ότι υπάρχουν ήπειροι και θάλασσες στον ηθικό κόσμο, για τις οποίες κάθε άνθρωπος είναι ένας ισθμός ή ένας κόλπος, αλλά που παραμένουν ανεξερεύνητες από τον ίδιο· και όμως είναι ευκολότερο να ταξιδέψει κανείς χιλιάδες μίλια μέσα από κρύο και καταιγίδες και κανίβαλους, με κυβερνητικό πλοίο και πεντακόσιους βοηθούς, παρά να εξερευνήσει τη δική του ιδιωτική θάλασσα - τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό της ίδιας του της ύπαρξης.
"Ας περιπλανιέται άλλος και ας εξετάζει τους μακρινούς Ίβηρες.
Αυτός έχει περισσότερη ζωή, εκείνος περισσότερη διαδρομή."
"Ας περιπλανώνται λοιπόν και ας εξετάζουν τους εξωτικούς Αυστραλούς.
Εγώ έχω περισσότερο Θεό, εκείνοι περισσότερο δρόμο."
Δεν αξίζει να γυρίσεις τον κόσμο για να μετρήσεις τις γάτες στη Ζανζιβάρη. Κι όμως κάν’ το ώσπου να μπορέσεις κάτι καλύτερο, και ίσως βρεις κάποια "τρύπα του Symmes" για να φτάσεις επιτέλους στο εσωτερικό. Η Αγγλία και η Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, η Χρυσή Ακτή και η Ακτή των Δούλων, όλες βλέπουν προς αυτή την ιδιωτική θάλασσα· αλλά κανένα πλοίο δεν τόλμησε να χαθεί από τη στεριά, αν και χωρίς αμφιβολία είναι ο άμεσος δρόμος προς την Ινδία. Αν θέλεις να μάθεις όλες τις γλώσσες και να προσαρμοστείς στα έθιμα όλων των λαών, να ταξιδέψεις πιο μακριά από όλους τους ταξιδιώτες, να πολιτογραφηθείς σε όλα τα κλίματα και να κάνεις τη Σφίγγα να χτυπήσει το κεφάλι της σε μια πέτρα, υπάκουσε στην προτροπή του αρχαίου φιλοσόφου: Εξερεύνησε τον εαυτό σου. Εδώ χρειάζονται μάτι και θάρρος. Μόνο οι ηττημένοι και οι λιποτάκτες πηγαίνουν στους πολέμους, δειλοί που φεύγουν και κατατάσσονται.
Ξεκίνα τώρα προς εκείνον τον πιο δυτικό δρόμο, που δεν σταματά στον Μισισιπή ή στον Ειρηνικό, ούτε οδηγεί σε μια φθαρμένη Κίνα ή Ιαπωνία, αλλά προχωρά ευθεία, σαν εφαπτομένη σε αυτή τη σφαίρα - καλοκαίρι και χειμώνα, μέρα και νύχτα, με τον ήλιο να δύει, το φεγγάρι να δύει, και στο τέλος και η γη να δύει.
[…]
Όσο ταπεινή κι αν είναι η ζωή σου, αντιμετώπισέ την και ζήσε την· μην την αποφεύγεις και μην τη βρίζεις. Δεν είναι τόσο κακή όσο εσύ. Φαίνεται πιο φτωχή όταν εσύ είσαι πιο πλούσιος. Ο επικριτής βρίσκει ελαττώματα ακόμη και στον παράδεισο. Αγάπησε τη ζωή σου, όσο φτωχή κι αν είναι. Μπορεί να έχεις στιγμές ευχάριστες, συγκλονιστικές, ένδοξες, ακόμη και σε ένα φτωχοκομείο. Ο ήλιος που δύει αντανακλάται εξίσου λαμπρά στα παράθυρα του φτωχού όσο και στο σπίτι του πλούσιου· το χιόνι λιώνει μπροστά στην πόρτα του το ίδιο νωρίς την άνοιξη.
[…]
Καλύτερα από την αγάπη, από τα χρήματα, από τη φήμη - δώσε μου την αλήθεια.
[…]
Αν κάποιος δεν βαδίζει στον ίδιο ρυθμό με τους άλλους, ίσως είναι γιατί ακούει διαφορετικό τύμπανο.
Ας βαδίσει στον ρυθμό που ακούει, όσο μακρινός κι αν είναι.
[…]
Το φως που μας τυφλώνει είναι για εμάς σκοτάδι. Μόνο εκείνη η μέρα ξημερώνει για την οποία είμαστε ξύπνιοι. Υπάρχει περισσότερη μέρα να ξημερώσει. Ο ήλιος είναι απλώς ένα πρωινό αστέρι.
Henry David Thoreau: Walden, η ζωή στο δάσος
0 comments:
Δημοσίευση σχολίου