Burning the Forgotten: η μνήμη ως κοινός τόπος

Υπάρχουν έργα που δημιουργούνται για να ακουστούν και έργα που δημιουργούνται για να κατοικηθούν. Το "...Of Winter and Past", το νέο άλμπουμ - ουσιαστικά EP - των Burning the Forgotten, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Δεν ζητά από εμάς να παρακολουθήσουμε απλώς μια σειρά από μουσικά κομμάτια, αλλά πολύ περισσότερο, μας καλεί να διασχίσουμε έναν κόσμο όπου ο χειμώνας δεν είναι εποχή, αλλά κατάσταση ύπαρξης, και το παρελθόν δεν είναι ανάμνηση, αλλά ζωντανό κομμάτι της ταυτότητάς μας. 

Σε μια εποχή που η καθημερινότητα επιβάλλει τη λήθη ως τρόπο ζωής, που οι εικόνες διαδέχονται η μία την άλλη με τέτοια ταχύτητα ώστε τίποτα δεν προλαβαίνει να ριζώσει μέσα μας, η επιλογή του Αντώνη Δασκαλάκη να δημιουργήσει ένα concept album γύρω από τη μνήμη μοιάζει σχεδόν αντισυμβατική. Κι όμως, ίσως γι' αυτό να είναι τόσο αναγκαία. Ο χειμώνας και το παρελθόν παρουσιάζονται ως δύο όψεις της ίδιας εμπειρίας. Ο χειμώνας είναι η περίοδος της σιωπής, της περισυλλογής, της δοκιμασίας. Το παρελθόν είναι ό,τι επιμένει να μας ακολουθεί, άλλοτε σαν βάρος και άλλοτε σαν πυξίδα. Ανάμεσα στα δύο, ο άνθρωπος καλείται να βρει τον δρόμο του. 

Η μουσική υπηρετεί αυτή την αφήγηση με αρκετή συνέπεια. Οι μελωδίες - με άξονα αναφοράς τη μεγάλη του Gothenburg σχολή - οι εναλλαγές ανάμεσα στην ένταση και την ηρεμία, οι στιγμές που αφήνουν χώρο στη σιωπή, συνθέτουν ένα τοπίο περισσότερο κινηματογραφικό παρά απλώς μουσικό. Δεν είναι τυχαίο ότι το άλμπουμ ακούγεται καλύτερα όταν αντιμετωπίζεται ως μία ενιαία διαδρομή. Κάθε κομμάτι λειτουργεί σαν κεφάλαιο ενός βιβλίου και κάθε μετάβαση σαν αλλαγή σκηνικού σε μια ιστορία που εξελίσσεται αργά, αφήνοντας τον χρόνο να αποκτήσει σημασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, ανάμεσα στις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές του δίσκου βρίσκεται το "Fotia sto Mnima tou Katahana". Η αναφορά στον Καταχανά δεν αποτελεί μια εύκολη επίκληση της ελληνικής λαογραφίας, ούτε μια προσπάθεια για δημιουργία εντυπώσεων μέσω της παράδοσης. Αντίθετα, στιχουργικά οι Burning the Forgotten, φέρνουν στο προσκήνιο έναν παλιό συλλογικό φόβο, μια αφήγηση που ταξίδεψε από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά. Η φωτιά στον τάφο γίνεται μια τελετουργία απελευθέρωσης, μια προσπάθεια της κοινότητας να συμφιλιωθεί με όσα δεν μπορεί να εξηγήσει. Και ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία κάθε λαϊκού μύθου: όχι στην ύπαρξη του τέρατος, αλλά στην ανάγκη των ανθρώπων να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλο απέναντι στον φόβο. Αυτό είναι ίσως και το πιο ουσιαστικό στοιχείο του "...Of Winter and Past: οι ιστορίες του, όσο προσωπικές κι αν μοιάζουν, δεν παραμένουν ατομικές. Μετατρέπονται σε συλλογική εμπειρία. Γιατί όλοι έχουμε γνωρίσει τον δικό μας χειμώνα. Όλοι κουβαλάμε αναμνήσεις που άλλοτε μας προστατεύουν και άλλοτε μας πληγώνουν. Όλοι έχουμε βρεθεί αντιμέτωποι με το ερώτημα αν το παρελθόν είναι κάτι που πρέπει να αφήσουμε πίσω ή κάτι που οφείλουμε να διαφυλάξουμε. 

Ίσως τελικά αυτή να είναι και η βαθύτερη σημασία του ονόματος Burning the Forgotten. Δεν πρόκειται για μια εικόνα καταστροφής. Αντίθετα, μοιάζει με μια ποιητική αντίσταση απέναντι στη λήθη. Σα να καίγεται όχι ο ξεχασμένος, αλλά η ίδια η λησμονιά. Σα να υπενθυμίζει ότι κάθε ιστορία που αφηγούμαστε, κάθε τραγούδι που γράφεται, κάθε μύθος που επιβιώνει, αποτελεί μια μικρή νίκη απέναντι στον χρόνο. Και εδώ είναι που ένας τέτοιος δίσκος ξεπερνά τα όρια της μουσικής. Δεν αφορά μόνο όσους αγαπούν το melodic death metal. Αφορά κάθε άνθρωπο που πιστεύει ότι οι ιστορίες έχουν ακόμη δύναμη, με τη μνήμη να αποτελεί ένα ζωντανό οργανισμό που διαμορφώνει ανθρώπους και κοινότητες. Οι κοινότητες χτίζονται γύρω από έναν χώρο αλλά και γύρω από αφηγήσεις, αξίες και κοινές εμπειρίες. Το "...Of Winter and Past" θυμίζει ακριβώς αυτό: ότι πριν υπάρξουν οι κοινότητες υπήρξαν οι ιστορίες τους. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που συνεχίζουν να τις αφηγούνται, κανένας χειμώνας δεν είναι πραγματικά ατελείωτος.

Ακούστε το EP από τον σύνδεσμο: Burning the Forgotten - ...Of Winter and Past